Een bespreking van de algemene oorzaken en ook de rechtstreekse invloed van een marktverruiming en waarom men fusies boven export verkiest in een internationale markt.
Algemene oorzaken
Ondernemingen groeien sneller door fusies en overnames, dan door het uitbreiden van hun productiecapaciteit. Dit is dan ook de voornaamste reden waarom veel bedrijven het merendeel van hun groei uit fusies en overnames halen. Naast dit groeimotief, is het creëren van aandeelhouderswaarde het belangrijkste motief. Deze aandeelhouderswaarde wordt gerealiseerd door het exploiteren van de mogelijkheden die uit een fusie of overname voortvloeien, zoals schaalvoordelen, de toegang tot nieuwe technologieën, producten & diensten en (internationale) markten. Hierin nemen kostenoverwegingen (schaalvoordelen) dikwijls een dominante positie in. Door acquisities zou het productieproces efficiënter en tegen geringere kosten kunnen plaatsvinden. Over deze kwestie is in de loop der tijd een zeer uitgebreide literatuur verschenen. Als de gemiddelde kosten afnemen bij een grotere productie zijn er zogenoemde schaalvoordelen ('economies of scale') te behalen. Daarnaast kunnen bedrijven kostenbesparingen realiseren als het goedkoper is bepaalde producten gezamenlijk te maken dan in afzonderlijke ondernemingen ('economies of scope' of synergie).
De aandelenmarkt is erg belangrijk als het om M&A's gaat. Zo kan door de dreiging van een overname de prijs van een aandeel ondergewaardeerd worden, waardoor een firma goedkoper kan opgekocht worden dan wat ze eigenlijk waard is. Dit heet dan een vijandige overname.
Een ander negatief gevolg van het speculeren, is dat mensen die een fusie promoten er snel en gemakkelijk geld mee kunnen verdienen. Wanneer twee bedrijven samensmelten en er wordt veel gewag gemaakt van de voordelen, kan het aandeel overgewaardeerd worden en als de promotoren van de fusie snel verkopen, worden ze makkelijk rijker. Om dergelijke praktijken tegen te gaan hebben we nu antitrustwetten.
Zo kan de ene fusie tot een andere leiden. Om niet opgekocht te worden of om een juist signaal naar de stakeholders te sturen, gaat een firma plannen opmaken om een andere firma over te nemen. Of dit al dan niet goed afloopt is minder belangrijk. Het is belangrijker om te falen maar het voorbeeld van de concurrent te volgen, dan om niet mee te doen en dan vast te stellen dat een concurrent wel voordeel uit zijn fusie haalt.
Een fusie of acquisitie kan ook positief zijn voor de koers van een aandeel. Synergie kan een motief zijn tot fusie: als twee bedrijven verwachten dat ze door samen te gaan, meer waard zullen zijn dan de som van de respectievelijke waarden. Deze meerwaarde kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van het complementair zijn van de (kern)activiteiten van de twee bedrijven.
Marktverruiming als oorzaak van fusies en overnames
Ook een verruiming van de markt kan een oorzaak zijn voor een fusie. Voorbeelden zijn legio, we nemen er eentje van: een fusie tussen twee Scandinavische banken in het begin van de jaren '90. De financiële instellingen voerden structurele veranderingen door ten gevolge van deregulatie en competitie uit andere landen (die voortvloeide uit het vrijmaken). Om hun concurrentiepositie te behouden, besloten grote banken om veel kleinere, regionale banken over te nemen.
Merk wel op dat dit een binnenlandse fusie is om de concurrentiekracht in de uitgebreide markt te versterken. Dit strookt volledig met een studie van Groeneveld en Swank die poneren dat in 1995 toch nog steeds twee derden van de fusies in het binnenland plaatsvonden, ondanks een volledige vrijheid van vestiging en van financiële dienstverlening in de Europese Unie vanaf 1993.
Fusies in een internationale markt
Een dochteronderneming starten in het buitenland is een hachelijke onderneming. Er is heel wat risico verbonden aan het uit de grond stampen van een dochterbedrijf. Er zijn hoge kosten verbonden aan administratieve zaken, er is nog helemaal geen marktaandeel verworven en men kent de lokale gewoontes niet zo goed als lokale managers. Om dit risico en gebrek aan informatie op te vangen kan een bedrijf besluiten om een bestaand bedrijf over te nemen.
Persoonlijke motieven van het top-management als oorzaak van fusies en overnames
Waar gedacht wordt dat een fusie of overname slechts op basis van rationele strategische en economische motieven wordt aangegaan, blijken ook minder rationele motieven een belangrijke rol te spelen. Een voorbeeld hiervan is 'ego', waarbij het top-management zich door het plegen van fusies en overnames een plaats in de geschiedenisboeken verwerft. Verder blijkt dat ook bepaalde bonus- en optieregelingen een belangrijke motivator kunnen zijn. De gevolgen hiervan kunnen enorm zijn.
![]() | Wat met de huisvesting?In essentie zijn er twee mogelijkheden. Ofwel is de overlater zelf eigenaar, ofwel niet. 1. DE OVERLATER IS GEEN EIGENAAR |
![]() | Wanneer is de (ver)koop definitief?1. EIGENDOMSOVERDRACHT VAN EEN HANDELSZAAK De verkoop van een handelszaak is een overeenkomst waarbij de eigenaar-verkoper de eigendo... |
![]() | Fusie - economischEconomisch gezien is een fusie het samengaan van twee economische eenheden. In het bedrijfsleven onderscheidt men verschillende vormen: |
![]() | Fusie - juridischEen juridische fusie houdt in dat twee (of meer) rechtspersonen opgaan in één nieuwe rechtspersoon. Bijvoorbeeld met de introductie van de Europese vennootschap is een juridische fusie ... |